English
한국어
中文 (中国)
OTIS LAWYERS xin gửi đến bạn đọc bản tin pháp luật 17/10 – 23/10. Tức tuần thứ 4 của tháng 10/2026. Những chính sách mới, những cập nhật về tình hình kinh tế – xã hội nói chung. Và thông tin về lĩnh vực pháp luật nói riêng sẽ được chúng tôi tổng hợp trong bản tin pháp luật 17/10 – 23/10 dưới đây.
Người lao động thỏa thuận không tham gia BHXH bắt buộc bị phạt đến 1 triệu đồng
Ngày 15/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 283/2026/NĐ-CP: Người lao động thỏa thuận với người sử dụng lao động không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp hoặc tham gia không đúng đối tượng hoặc tham gia không đúng mức quy định hoặc tham gia không đúng thời hạn quy định sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Do đó, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không thể thỏa thuận với doanh nghiệp để không đóng BHXH nhằm nhận thêm tiền vào lương hoặc vì lý do cá nhân khác.
Ngoài ra, theo điểm c khoản 2 Điều 16 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi trả lương thử việc thấp hơn thỏa thuận hoặc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Mức phạt tiền nêu trên áp dụng đối với cá nhân; trường hợp doanh nghiệp vi phạm sẽ bị xử phạt tiền gấp 2 lần mức phạt đối với cá nhân. Như vậy, doanh nghiệp trả lương thử việc dưới 85% mức lương của công việc hoặc thấp hơn mức đã thỏa thuận với người lao động sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Giấy tờ chứng minh điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy từ 15/11/2026
Ngày 20/10/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 392/2026/NĐ-CP sửa đổi thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh an ninh trật tự, có hiệu lực từ 15/11/2026. Điều 4 Nghị định 392/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 19 Nghị định số 96/2016/NĐ-CP về các loại giấy tờ chứng minh việc bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với khu vực kinh doanh, kho bảo quản nguyên liệu, hàng hóa. Cụ thể:
- Giấy tờ chứng minh điều kiện an toàn: Biên bản kiểm tra về PCCC của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
- Các cơ sở kinh doanh được miễn nộp biên bản kiểm tra: Bao gồm cơ sở sản xuất con dấu; kinh doanh dịch vụ bảo vệ; kinh doanh trò chơi có thưởng (đặt cược); kinh doanh phương tiện đo kiểm tra tốc độ phương tiện giao thông có ghi hình ảnh; phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở; thiết bị đo nồng độ cồn trong máu; thiết bị đo, thử chất ma túy; thiết bị phân tích tín hiệu thông tin di động và quét mã thông tin di động.
- Trường hợp không có kho chứa: Cơ sở kinh doanh không có kho chứa nguyên liệu hoặc sản phẩm theo quy định phải có hợp đồng thuê kho bảo đảm điều kiện an toàn PCCC.
- Đối với cơ sở kinh doanh vật liệu nổ: Đối với ngành, nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ và dịch vụ nổ mìn, giấy tờ chứng minh điều kiện an toàn PCCC là tài liệu của kho chứa, bảo quản vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ. Trường hợp nổ mìn theo hợp đồng nguyên tắc cung cấp vật liệu nổ đến địa điểm nổ, thi công hết vật liệu nổ trong ngày và không lưu giữ vật liệu nổ, cơ sở không phải bố trí kho bảo quản nhưng phải cung cấp hợp đồng nguyên tắc, Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự của cơ sở kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp và biên bản kiểm tra PCCC đối với kho bảo quản vật liệu nổ công nghiệp.
- Trường hợp không phải nộp tài liệu: Cơ sở kinh doanh không phải nộp các tài liệu chứng minh điều kiện an toàn PCCC nêu trên khi cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý nhà nước đã được kết nối, chia sẻ trên môi trường điện tử.
Đã có Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam
Ngày 20/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/12/2026. Theo đó, một số nội dung đáng chú ý của Nghị định bao gồm:
(1) Các trường hợp người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp GPLĐ: Người lao động nước ngoài thuộc các trường hợp quy định tại các khoản 3, 4, 5, 6, 7 và 8 Điều 154 Bộ luật Lao động và các trường hợp khác được liệt kê tại Điều 8 Nghị định không thuộc diện cấp GPLĐ, chẳng hạn như
- Chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn có giá trị góp vốn từ 03 tỷ đồng trở lên;
- Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc thành viên Hội đồng quản trị có giá trị góp vốn từ 03 tỷ đồng trở lên;
- Người lao động nước ngoài là tình nguyện viên;
- Người lao động nước ngoài kết hôn với người Việt Nam và sinh sống tại Việt Nam…
(2) Thời hạn giải quyết thủ tục cấp GPLĐ: Trước ít nhất 10 ngày làm việc nhưng không quá 60 ngày tính đến ngày người lao động nước ngoài dự kiến làm việc, người sử dụng lao động nộp hồ sơ đề nghị cấp GPLĐ. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị cấp GPLĐ, cơ quan có thẩm quyền xem xét chấp thuận nhu cầu và thực hiện cấp GPLĐ. Trường hợp không chấp thuận nhu cầu hoặc không cấp GPLĐ phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do.
(3) Thời hạn của GPLĐ không quá 02 năm: Thời hạn của GPLĐ được cấp theo thời hạn của một trong các trường hợp như hợp đồng lao động dự kiến ký kết, văn bản cử người lao động nước ngoài sang làm việc tại Việt Nam hoặc hợp đồng, thỏa thuận ký kết giữa đối tác Việt Nam và nước ngoài, nhưng không quá 02 năm. Đối với GPLĐ được gia hạn, thời hạn gia hạn cũng không quá 02 năm.
(4) Người lao động nước ngoài bị trục xuất sẽ bị thu hồi GPLĐ: Trường hợp người lao động nước ngoài bị trục xuất theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ bị thu hồi GPLĐ. Đối với các trường hợp này, cơ quan có thẩm quyền cấp GPLĐ ra quyết định thu hồi GPLĐ và thông báo cho người sử dụng lao động, người lao động nước ngoài và Bộ Công an để phối hợp quản lý.
Danh mục 31 nhóm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động từ 01/01/2027
Ngày 20/10/2026 Bộ trưởng Bộ Nội vụ ra Thông tư 27/2026/TT-BNV ban hành Danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, có hiệu lực từ 01/01/2027. Theo đó, danh mục 31 nhóm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động bao gồm:
- Công việc liên quan đến máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt;
- Công việc liên quan đến hóa chất nguy hiểm, độc hại;
- Công việc trong lĩnh vực xây dựng;
- Làm việc trên cao cách mặt đất từ 2m trở lên;
- Công việc về điện tử, bán dẫn, vật liệu công nghệ cao;
- Làm việc trong không gian hạn chế, vệ sinh và xử lý chất thải;
- Công việc về điện, chuyển đổi năng lượng, lưu trữ điện;
- Công việc tại bếp ăn tập thể;
- Công việc điều khiển máy bay không người lái, vận hành dây chuyền qua màn hình hoặc rô bốt;
- Công việc có liên quan đến thuốc nổ, luyện kim, làm việc trên sông và biển, bức xạ, khai thác khoáng sản, cứu hộ, cứu nạn chuyên nghiệp, khám chữa bệnh, sản xuất thuốc, kinh doanh xăng dầu và các công việc khác được quy định cụ thể tại Phụ lục.
Từ 01/11/2026, phí khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia là 300 đồng/trường dữ liệu
Nội dung nêu tại Thông tư 156/2026/TT-BTC quy định mức thu, giảm, chế độ thu, nộp phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, có hiệu lực từ ngày 01/11/2026. Theo đó, mức thu phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia được quy định cụ thể như sau:
- Từ ngày 01/11/2026 đến hết ngày 31/12/2028: Mức thu phí là 300 đồng/trường dữ liệu.
- Từ ngày 01/01/2029 trở đi: Mức thu phí là 600 đồng/trường dữ liệu.
Bên cạnh quy định về mức thu phí, Thông tư cũng quy định chính sách giảm phí đối với một số đối tượng. Theo đó, 06 nhóm đối tượng được giảm 50% mức thu phí, gồm: Trẻ em theo quy định của pháp luật về trẻ em; Cá nhân thuộc hộ nghèo theo quy định của pháp luật về chuẩn nghèo; Người cao tuổi theo quy định của pháp luật về người cao tuổi; Người khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật; Người có công với cách mạng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng; Đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật. Trường hợp cá nhân đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng được giảm phí thì cũng chỉ được giảm 50%, không cộng dồn mức giảm.
Đề xuất mở rộng BHXH bắt buộc với người làm việc trên nền tảng số
Sáng 21/10/2026, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi. Một nội dung đáng chú ý là đề xuất mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc trên nền tảng số. Theo dự thảo, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế – xã hội từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và các đối tượng khác có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên. Việc mở rộng phải bảo đảm lộ trình phù hợp, từng bước tăng độ bao phủ của chính sách BHXH. Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành về nguyên tắc. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho rằng nhóm đối tượng được đề xuất có phạm vi rất rộng, cần đánh giá tác động kỹ lưỡng để bảo đảm tính khả thi, đồng thời đề nghị làm rõ đối tượng và thời điểm triển khai ngay trong dự thảo Luật. Trường hợp chưa xác định rõ hoặc chưa đạt được sự đồng thuận của nhóm dự kiến phải tham gia BHXH bắt buộc, đề nghị xem xét nội dung này khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH.
Trên đây là bản tin pháp luật 17/10 – 23/10/2026. Về những thông tin, tin tức cập nhật mới nhất về tình hình kinh tế – xã hội nói chung và pháp luật nói riêng. Hy vọng bản tin của OTIS LAWYERS sẽ mang lại cho bạn đọc những thông tin hữu ích. Xin chân thành cảm ơn!
Mọi ý kiến thắc mắc cần giải đáp và đóng góp xin vui lòng liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH OTIS VÀ CỘNG SỰ
- Địa chỉ văn phòng: Tầng 3, Phòng 305, Tòa NHS Complex Office, P. Tố Hữu, Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Email: info@otislawyers.vn
- Hotline: (+84)987 748 111
- Facebook: Hãng Luật OTIS và Cộng sự
- Zalo: Luật sư Phạm Oanh
- Kakaotalk ID: azlaw84
- Wechat ID: OtisLawyers
